ABD’de Binghamton Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, sürekli fotoğraf çekmenin veya ekran görüntüsü almanın beynin anıları kaydetme yeteneğini zayıflattığını ortaya koydu. Bilim insanları, bilgiyi telefona yüklemenin hafızayı pasifleştirdiği uyarısında bulundu.
Günlük hayatta ve özel anlarda sürekli telefon ekranına sarılarak anı ölümsüzleştirme çabası, zannedilenin aksine insan beynine zarar veriyor olabilir. ABD’de gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, sürekli fotoğraf çekmenin veya ekran görüntüsü kaydetmenin, o anın beyinde kalıcı bir hatıraya dönüşmesini engelleyerek hafızayı zayıflattığını gözler önüne serdi.
892 KATILIMCIYLA 7 FARKLI DENEY YAPILDI
Binghamton Üniversitesi araştırmacıları tarafından 892 katılımcının yer aldığı yedi farklı deney gerçekleştirildi. Deneyler kapsamında katılımcılara çeşitli sanat eserleri ve görseller gösterildi. Katılımcıların bir kısmından görsellere sadece bakmaları istenirken, diğer gruptan ise fotoğraflamaları veya ekran görüntüsü almaları istendi.
Yapılan testlerin sonucunda, görsellere sadece bakan kişilerin resimlerdeki detayları ve ayrıntıları, fotoğraf çekenlere kıyasla belirgin şekilde daha doğru hatırladığı tespit edildi.
“TEK BİR TUŞLA HAFIZANIZA ZARAR VERİYORSUNUZ”
Araştırmanın başyazarı psikolog Sophia Fabrizio, elde edilen çarpıcı bulgulara ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Elde ettiğimiz sonuçlar, tek bir tuşa basarak deneyimlerimize ve bilgilere dair hafızamıza zarar verme ihtimalimizin yüksek olduğunu gösteriyor. Bu zayıflama, kaydedilen görselin de ötesine geçebiliyor.”
“BİLİŞSEL YÜK AKTARIMI”: BEYİN DIŞ HAFIZAYA GÜVENİYOR
Bilim insanları yaşanan bu durumu psikoloji literatüründe “bilişsel yük aktarımı” olarak tanımlıyor. Beyin, bir bilginin veya anının akıllı telefon aracılığıyla harici bir kaynağa kaydolduğunu algıladığında, o veriyi kendi nöronlarına işlemek için harcaması gereken zihinsel çabayı otomatik olarak azaltıyor.
Ayrıca fotoğraf çekme eylemi sırasında dikkatin fiziksel dünyadan telefon ekranına kayması, anı yaşama ve deneyimleme kalitesini düşürüyor. Uzmanlar, özellikle özel ve anlamlı anlarda sürekli kadraj ayarlamaya çalışmanın, yaşananların hafızada silik kalmasına neden olduğu konusunda uyarıyor.

