Nöbetçi Eczaneler
Doç. Dr. Zeynep Altın uyardı: Kurban bayramında “aşırı tüketim festivaline” dönüşen sofralar, kronik hastalar için gizli tehlikeler barındırıyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği’nden Doç. Dr. Zeynep Altın, Kurban Bayramı süresince değişen beslenme düzeninin sağlık üzerindeki etkilerine dair kritik uyarılarda bulundu. Bayram sofralarının zaman zaman bir “aşırı tüketim festivaline” dönüştüğünü belirten Doç. Dr. Altın, özellikle diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar gibi kronik rahatsızlıkları bulunan bireylerde birkaç günlük diyet bozmanın bile geri dönülemez metabolik sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Kurban Bayramı’nın getirdiği paylaşım ve dayanışma ruhu sofralarda bir araya gelmeyi sağlarken, yanlış beslenme alışkanlıkları sağlığı tehdit edebiliyor. Doç. Dr. Zeynep Altın, tuz ve yağ oranı yüksek gıdaların kontrolsüzce tüketilmesinin tansiyon regülasyonunu bozduğunu, böbrek yükünü artırdığını ve kalp hastalıkları riskini tetiklediğini ifade etti.
Kurban Eti Kesilir Kesilmez Yenmemeli: “Rigor Mortis” Tehlikesi
Toplumda en sık yapılan hatalardan birinin kurban etinin kesildiği gün tüketilmesi olduğunu belirten Doç. Dr. Altın, bu durumun sindirim sistemini doğrudan olumsuz etkilediğini söyledi. Kesim sonrasında hayvanda “ölüm katılığı” olarak bilinen biyokimyasal bir sürecin (rigor mortis) başladığına dikkat çeken Altın, şu önemli bilgileri paylaştı:
“Kas dokusunun gevşemesi ve etin sindirilebilir, yenilebilir hale gelmesi için kurban etinin yaklaşık 24 saat boyunca 4 derece sıcaklıkta, yani buzdolabı rafında dinlendirilmesi gerekir. Bu süre dolmadan tüketilen etler ciddi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına zemin hazırlar.”
Mangal Yaparken Kanserojen Maddelere Dikkat
Türk kültürünün vazgeçilmez bir parçası olan mangal ve barbekü alışkanlığına da değinen Doç. Dr. Altın, yüksek ısıda kömürleşen etlerin büyük bir kanserojen risk taşıdığını belirtti. Kırmızı etin kaliteli bir protein kaynağı olduğunu ancak yanlış pişirme yöntemleriyle bu faydanın zarara dönüşebileceğini ifade eden Altın, “Eti kömürleştirdiğimiz zaman içerisinde polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) oluşuyor. Bu maddeler doğrudan kanserojen risk barındırır. En sağlıklı yöntem haşlama, fırınlama ya da kontrollü ızgaradır. Eğer mangal yapılacaksa, ateş ile et arasında en az 15 santimetre mesafe bırakılmalıdır” diye konuştu.
Sofraların Gizli Düşmanı: Tuz ve Katı Yağlar
Özellikle kavurma yapımında kullanılan kuyruk yağı gibi doymuş yağlar ile etin lezzetini artırmak için eklenen aşırı tuz, yüksek tansiyon ve böbrek hastaları için en büyük risk faktörlerini oluşturuyor. Tuz yükünün artmasının ani tansiyon fırlamalarına yol açabileceği uyarısında bulunuldu.
Yaz aylarına denk gelen bayram döneminde vücudun sıvı ihtiyacının iki kat arttığını hatırlatan Doç. Dr. Zeynep Altın, yüksek protein tüketiminin böbreklere ek bir yük bindirdiğini, bu yüzden su tüketiminin mutlaka artırılması gerektiğini sözlerine ekledi.