Nöbetçi Eczaneler
Son yıllarda popülerliği giderek artan vitamin ve gıda takviyesi kullanımı, bilinçsizce yapıldığında fayda yerine ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkarıyor. Aile Hekimi ve Check-Up Uzmanı Dr. Füsun Güneşdoğdu, “Vitamindir, zararı olmaz” algısının tamamen yanlış olduğunu vurgulayarak kontrolsüz takviye tüketiminin organları yorabileceğini belirtti. Vücutta depolanan bazı vitaminlerin yüksek dozda birikmesinin zehirlenmeye yol açabileceğini ifade eden uzman isim, takviye kullanımından önce mutlaka kan testi yapılması gerektiğinin altını çizdi.
“VİTAMİNDİR ZARARI OLMAZ” DÜŞÜNCESİ BÜYÜK BİR YANILGI
Gelişigüzel gıda takviyesi ve multivitamin kullanımı toplumda her geçen gün daha da yaygınlaşıyor. Ancak uzmanlar, kulaktan dolma bilgilerle veya sadece daha enerjik hissetmek amacıyla tüketilen bu ürünlerin insan sağlığı üzerinde geri dönülemez tahribatlara yol açabileceği konusunda hemfikir.
İstinye Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Aile Hekimi ve Check-Up Uzmanı Dr. Füsun Güneşdoğdu, sağlıklı bireylerde dengeli ve yeterli beslenme düzeninin vücudun ihtiyaç duyduğu tüm mikro besin ögelerini karşılamaya yettiğini belirtti. Ezbere takviye kullanımının bilimsel bir temeli olmadığını söyleyen Dr. Güneşdoğdu, takviyelerin yalnızca hekim gözetiminde ve kişiselleştirilmiş dozlarda alınması gerektiğini vurguladı.
FAZLA VİTAMİN VÜCUTTA BİRİKEREK ZEHİRLİYOR
Vitaminlerin yapısal özelliklerine göre vücutta farklı reaksiyonlar gösterdiğini ifade eden Uzm. Dr. Güneşdoğdu, özellikle yağda eriyen vitamin grubuna dikkat çekti. A, D, E ve K vitaminlerinin vücut tarafından depolandığını hatırlatan uzman isim, şu uyarılarda bulundu:
“Bu vitaminlerin yüksek dozlarda ve uzun süre boyunca kontrolsüzce kullanılması, dokularda birikerek doğrudan zehirlenmeye yol açabilir. Örneğin, gereksiz ve fazla alınan A vitamini karaciğer hasarına neden olur. Suda eriyen vitaminlerin fazlası genellikle idrar yoluyla vücuttan atılsa bile, yüksek dozlar böbrekleri aşırı derecede zorlar; mide ve bağırsak sisteminde akut sorunlara zemin hazırlar.”
ETİKETİNDE “DOĞAL” YAZAN ÜRÜNLER DE MASUM DEĞİL
Piyasada serbestçe satılan bitkisel veya doğal içerikli takviyelerin tamamen zararsız olduğu algısının da büyük bir hata olduğunu dile getiren Dr. Güneşdoğdu, doğada bulunan pek çok bileşenin yanlış kullanımda toksik etki yaratabileceğini söyledi. Takviye edici ürünlerin ilaçlar gibi uzun yıllar süren klinik testlerden geçmediğini belirten uzman, bitkisel ürünlerin halihazırda kullanılan reçeteli ilaçlarla etkileşime girebileceğini ifade etti.
Örneğin, Sarı Kantaron bitkisinin bazı hayati ilaçların etkisini azalttığını; Ginkgo Biloba ve sarımsak özlü takviyelerin ise kan sulandırıcı kullanan hastalarda iç kanama riskini ciddi oranda artırdığını aktardı. Ayrıca bu ürünlerin içindeki dolgu maddeleri, renklendiriciler ve kimyasal bağlayıcılar, hassas bünyelerde ağır alerjik reaksiyonları tetikleyebiliyor.
YORGUNLUĞUN ALTINDA BAŞKA HASTALIKLAR OLABİLİR
Günlük hayatta sıkça yaşanan yorgunluk, halsizlik veya odaklanma sorunu gibi şikayetlerin çözümünü doğrudan vitamin haplarında aramanın teşhis süreçlerini geciktirdiğini vurgulayan Uzm. Dr. Güneşdoğdu, yorgunluğun vücudun verdiği genel bir alarm sistemi olduğunu söyledi.
Yorgunluğun arkasında kalitesiz uyku, yetersiz sıvı alımı ve stres gibi yaşam tarzı faktörlerinin yanı sıra; tiroit hastalıkları, kansızlık, insülin direnci, gizli diyabet, kaygı bozukluğu ve depresyon gibi klinik rahatsızlıkların da yatabileceğini ekledi. Gerçek bir vitamin eksikliğinde ise spesifik semptomların görüldüğünü belirten uzman, B12 eksikliğinde unutkanlık ve uzuvlarda karıncalanma; D vitamini eksikliğinde yaygın kemik ağrıları; demir eksikliğinde ise saç dökülmesi ve kronik üşüme hissi yaşandığını aktardı.
EN DOĞAL REÇETE: DENGELİ BESLENME VE GÜNEŞ IŞIĞI
Sağlıklı kalmanın ve hastalıklardan korunmanın en güvenli yolunun doğal besinler olduğunu ifade eden Dr. Füsun Güneşdoğdu, bir tek kırmızı kapya biberin bile günlük C vitamini ihtiyacının neredeyse tamamını karşılayabildiğini söyledi. D vitamininin ise besinlerden ziyade güneş ışığı yardımıyla sentezlenen bir hormon olduğunu belirterek, uygun saatlerde güneşten faydalanmanın önemine değindi.
Aynı zamanda bağırsak sağlığının ve mikrobiyotanın korunmasının, vücudun kendi kendine K vitamini ve biyotin üretmesine katkı sağladığını belirtti. Takviye kullanmadan önce mutlaka kapsamlı bir kan sayımı, tiroit fonksiyon testi ve kan şekeri ölçümü yapılması gerektiğini hatırlatan uzman, sadece laboratuvar sonuçlarında eksikliği tescillenen vitaminlerin hekim reçetesiyle alınması gerektiğinin altını çizdi.