Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile yapılan dizel anlaşmasını eleştiren Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’ye sert tepki gösterdi. Trump, Ukrayna’nın yeni bir lider seçmesi gerektiğini savunurken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in barış anlaşmasına daha açık olduğunu öne sürdü.
ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasındaki gerilim, Rusya ile yapılan dizel anlaşmasının ardından daha da büyüdü.
Trump, Beyaz Saray dışında gazetecilerin sorularını yanıtlarken Zelenskiy’yi hedef aldı ve Ukrayna’da yeni bir cumhurbaşkanının seçilmesi gerektiğini söyledi.
ABD Başkanı, Kiev yönetiminin Rus petrol ve rafineri altyapısına yönelik saldırılarının küresel dizel arzını olumsuz etkilediğini savundu.
Trump ayrıca Zelenskiy’nin Moskova ile bir barış anlaşmasına ulaşmaktan kaçındığını ileri sürdü.
GERİLİM DİZEL ANLAŞMASIYLA TIRMANDI
Washington ile Moskova arasında varılan yeni dizel anlaşması, ABD-Ukrayna ilişkilerindeki yeni tartışmanın merkezinde bulunuyor.
Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapılan görüşmenin ardından Rusya’nın ABD ve dünya piyasalarına ilk etapta 300 bin tondan fazla dizel sağlamayı kabul ettiğini açıklamıştı.
Anlaşmaya göre kasım ayında 500 bin ton, daha sonraki aşamalarda ise daha yüksek miktarda dizel tedarik edilmesi planlanıyor.
ZELENSKİY: BU KARAR SAVAŞA YATIRIM
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile yapılan anlaşmaya sert tepki gösterdi.
Zelenskiy, Rusya’ya yeniden enerji geliri sağlanmasının Moskova’nın savaş kapasitesine ekonomik destek vereceğini savundu.
Ukrayna lideri, Rus dizeline yönelik yaptırımların gevşetilmesini “güçlü ortakların zayıf kararı” olarak nitelendirirken, bunun “sona erdirilmesi gereken bir savaşa yatırım” anlamına geldiğini söyledi.
TRUMP: UKRAYNA’NIN YENİ BİR LİDERE İHTİYACI VAR
Zelenskiy’nin açıklamalarına Trump’tan çok sert bir yanıt geldi.
ABD Başkanı, Ukrayna’da seçim yapılması gerektiğini savunarak Kiev’in Rusya ile anlaşabilecek yeni bir lider tarafından yönetilmesi gerektiğini söyledi.
Trump’ın sözleri, Washington yönetiminin Ukrayna liderliği üzerindeki baskısını yeni bir seviyeye taşıdı.
PUTİN’İN BARIŞA HAZIR OLDUĞUNU SAVUNDU
Trump, açıklamasında Vladimir Putin’in savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya olumlu yaklaştığını ileri sürdü.
ABD Başkanı’na göre Moskova müzakere etmeye hazır ancak Kiev yönetimi anlaşmaya yanaşmıyor.
Bu değerlendirme Trump’ın görüşünü yansıtıyor.
Reuters’ın son haberleri ise Rusya ile Ukrayna arasında toprak, güvenlik garantileri ve savaş sonrası düzen konusunda önemli görüş ayrılıklarının sürdüğünü gösteriyor. Moskova özellikle kontrol etmediği bazı Ukrayna toprakları üzerinde de hak iddia etmeye devam ediyor.
ZELENSKİY İSE RUSYA’NIN BARIŞ İSTEMEDİĞİNİ SÖYLÜYOR
Trump’ın aksine Zelenskiy, Moskova’nın savaşın sona ermesi konusunda gerçek bir irade göstermediğini savunuyor.
Ukrayna lideri kısa süre önce yaptığı açıklamada Rusya’nın saldırılarını artırdığını ve Kiev’in yeni saldırılara karşı hazırlık yaptığını söylemişti.
Bu nedenle Washington ile Kiev arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri de savaşı uzatan tarafın kim olduğu konusunda ortaya çıkıyor.
RUS RAFİNERİLERİ GERİLİMİN MERKEZİNDE
Trump’ın Zelenskiy’ye yönelik eleştirisinin önemli bölümü Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılara dayanıyor.
Ukrayna son dönemde uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rus enerji altyapısını hedef aldı.
Zelenskiy, bu operasyonların Moskova’nın Ukrayna şehirlerine yönelik saldırılarına karşılık olduğunu savunmuş ve Rus rafinerilerine yönelik saldırıların devam edeceğini açıklamıştı.
Trump ise daha önce Kiev yönetimine Rus dizel ve rafineri altyapısını hedef almaması çağrısı yapmıştı.
DİZEL KRİZİ NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
ABD’de dizel fiyatlarının rekor seviyelere çıkması Trump yönetimi üzerindeki ekonomik baskıyı artırdı.
Dizel; kara taşımacılığı, lojistik, tarım ve üretim maliyetleri açısından kritik bir yakıt.
Bu nedenle dizel fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akaryakıt istasyonlarını değil, gıda ve tüketici fiyatlarını da etkileyebiliyor.
Reuters, İran ve Ukrayna’daki savaşların küresel dizel arzını ciddi biçimde daralttığını bildiriyor.
RUSYA YAPTIRIMLARINDA GERİ ADIM TARTIŞMASI
Rusya ile yapılan dizel anlaşması, ABD’nin yaptırım politikasında da önemli bir değişiklik anlamına geliyor.
Washington, Rus dizelinin piyasaya çıkabilmesi için bazı yaptırım kısıtlamalarını geçici olarak gevşetti.
Bu adım Ukrayna’nın yanı sıra bazı Avrupalı müttefiklerin de tepkisini çekti.
Almanya, Trump yönetiminin kararına rağmen Rusya’ya yönelik yaptırımları sürdüreceğini açıkladı.
UZMANLAR FİYAT ETKİSİ KONUSUNDA TEMKİNLİ
Trump yönetimi Rusya’dan gelecek dizelin fiyatları düşürmesini bekliyor.
Ancak bazı enerji analistleri etkinin sınırlı olabileceği görüşünde.
AP’nin aktardığı uzman değerlendirmelerine göre Rus dizelinin küresel piyasaya geri dönmesi bazı bölgelerde geçici rahatlama sağlayabilir, ancak rafineri kapasitesindeki genel sıkıntı nedeniyle fiyatları kalıcı ve sert biçimde aşağı çekmeyebilir.
ABD-UKRAYNA İLİŞKİLERİNDE YENİ KRİZ
Trump’ın “yeni başkan” çıkışı, Washington-Kiev ilişkilerinde yeni bir kırılma noktası oluşturdu.
ABD yönetimi bir yandan Ukrayna ile güvenlik ve barış görüşmelerini sürdürüyor, diğer yandan Kiev’in Rus enerji altyapısına yönelik saldırılarını eleştiriyor.
Zelenskiy ise Rusya üzerindeki ekonomik baskının hafifletilmesinin savaşı sona erdirmek yerine uzatacağını savunuyor.
İki lider arasındaki bu yaklaşım farkı, bundan sonraki barış görüşmelerinin de en önemli siyasi gerilimlerinden biri olmaya devam edecek.
GÖZLER BARIŞ MÜZAKERELERİNDE
ABD, Ukrayna ve Avrupa ülkelerinden temsilciler savaşın sona erdirilmesine yönelik ortak bir formül üzerinde çalışmayı sürdürüyor.
Ancak Trump’ın Zelenskiy’nin değiştirilmesi gerektiğini söylemesi, müzakere sürecine yeni bir siyasi belirsizlik ekledi.
Rusya ile enerji ticaretinin yeniden başlaması, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları ve Kiev yönetiminin geleceğine ilişkin tartışmalar artık aynı diplomatik tablonun parçaları haline gelmiş durumda.
Önümüzdeki dönemde en kritik soru, bu gerilimin barış görüşmelerini hızlandırıp hızlandırmayacağı ya da Washington ile Kiev arasındaki mesafeyi daha da açıp açmayacağı olacak.