Nöbetçi Eczaneler
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye’yi savunma malzemeleri ve hizmetlerinin ihracatında otomatik ret politikası uygulanan ülkeler listesinden çıkardı. Yeni düzenlemeyle başvurular bundan böyle vaka bazında değerlendirilerek lisanslandırılabilecek.
ABD, Suriye’ye yönelik savunma ticareti politikasında önemli bir değişikliğe gitti. ABD Dışişleri Bakanlığı, Uluslararası Silah Ticareti Tüzüğü’nde (ITAR) yaptığı düzenlemeyle Suriye’yi savunma malzemeleri ve hizmetlerine ilişkin lisans başvurularının otomatik olarak reddedildiği ülkeler listesinden çıkardı.
1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme, Suriye’ye yönelik savunma malzemesi ve savunma hizmeti transferlerinin doğrudan serbest bırakıldığı anlamına gelmiyor. Bunun yerine lisans başvuruları artık daha önce uygulanan kapsamlı ret politikası yerine tek tek değerlendirmeye alınabilecek.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı resmi düzenlemede, Suriye’ye ilişkin yeni savunma ticareti politikasının 19 Ağustos 2026’da onaylandığı ve bunun vaka bazlı lisans incelemesine imkan sağladığı belirtildi.
SURİYE ITAR’DAKİ RET LİSTESİNDEN ÇIKARILDI
Karar, ABD’nin savunma malzemeleri, askeri teknoloji ve savunma hizmetlerinin uluslararası transferlerini düzenleyen ITAR kapsamında alındı.
Dışişleri Bakanlığı, ITAR’ın 126.1 maddesinde yaptığı değişiklikle Suriye’ye yapılan atfı kaldırdı.
Söz konusu madde, ABD’nin belirli ülkelere yönelik savunma ihracatı, ithalatı ve satışlarında lisans veya diğer resmi izinleri reddetme politikasını düzenliyor.
Yeni düzenlemeyle Suriye artık bu kapsamlı ret politikasına tabi ülkeler arasında yer almıyor.
BAŞVURULAR VAKA BAZINDA DEĞERLENDİRİLECEK
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre yeni dönemde Suriye’ye yönelik savunma malzemesi ve savunma hizmeti transferleri için yapılan başvurular ayrı ayrı ele alınacak.
Başvuruların değerlendirilmesi sonucunda lisans verilip verilmeyeceğine vaka bazında karar verilecek.
Bu değişiklik, daha önce Suriye için uygulanan ve lisans başvurularının genel olarak reddedilmesini öngören politikanın sona ermesi anlamına geliyor.
Ancak yeni sistem, Suriye’ye yapılacak her savunma ihracatının otomatik olarak onaylanacağı anlamını taşımıyor. Her işlem ABD’nin ilgili mevzuatı ve lisanslama süreci kapsamında ayrıca değerlendirilecek.
KARAR 1 EKİM’DE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
ABD Dışişleri Bakanlığı’na bağlı Savunma Ticaret Kontrolleri Direktörlüğü, düzenlemenin 30 Eylül’de Federal Register’da kamu incelemesine açıldığını duyurdu.
Yeni kural 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Bakanlığın resmi duyurusunda, değişikliğin ITAR’ın 126.1 maddesindeki Suriye düzenlemesini kapsadığı belirtildi.
YENİ SAVUNMA TİCARETİ POLİTİKASI AĞUSTOS AYINDA ONAYLANDI
Federal Register’da yayımlanan düzenlemeye göre ABD Dışişleri Bakanı, 19 Ağustos 2026’da Suriye’ye yönelik yeni savunma ticareti politikasını onayladı.
Bu politika kapsamında savunma malzemeleri ve savunma hizmetlerinin Suriye’ye transferi için yapılan başvuruların vaka bazında lisans değerlendirmesine alınmasına imkan tanındı.
Dışişleri Bakanlığı’na da bu politika değişikliğinin ITAR mevzuatına yansıtılması ve Suriye’nin kapsamlı ret uygulanan ülkeler listesinden çıkarılması talimatı verildi.
YASAL ŞARTLARIN TAMAMLANDIĞI BELİRTİLDİ
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye’nin ITAR kapsamındaki statüsünün değiştirilmesi için gerekli yasal ön koşulların yerine getirildiğini bildirdi.
Resmi düzenlemede, statü değişikliğine ilişkin yasal gerekliliklerin tamamlanmasının ardından Suriye’nin ilgili listeden çıkarıldığı kaydedildi.
DHA’nın aktardığı açıklamada da değişikliğin, teröre destek kararının iptali dahil gerekli yasal şartların tamamlanması ve ABD yasaları kapsamındaki belirli kısıtlamalardan muafiyet sağlanmasının ardından gerçekleştirildiği belirtildi.
KARAR SAVUNMA TİCARETİNDE NE ANLAMA GELİYOR?
Yeni düzenlemenin en önemli sonucu, Suriye’ye ilişkin savunma ticareti başvurularının artık otomatik ret yaklaşımıyla ele alınmayacak olması.
ABD şirketleri veya ilgili taraflar tarafından yapılacak savunma malzemesi ve hizmet transferi başvuruları, bundan böyle kendi koşulları çerçevesinde incelenebilecek.
Lisans başvurularının kabul edilmesi veya reddedilmesi ise ABD yönetiminin yapacağı vaka bazlı değerlendirmeye bağlı olacak.
Bu nedenle düzenleme, genel ve sınırsız bir savunma ihracatı izni yerine, Suriye’ye yönelik başvuruların değerlendirilmesine hukuki imkan sağlayan bir politika değişikliği niteliği taşıyor.
ABD-SURİYE SAVUNMA TİCARETİNDE YENİ DÖNEM
Suriye’nin ITAR kapsamındaki otomatik ret listesinden çıkarılması, Washington’ın ülkeye yönelik savunma ticareti politikasında önemli bir düzenleme olarak kayda geçti.
1 Ekim itibarıyla yürürlüğe giren yeni sistemle savunma malzemeleri ve hizmetlerine yönelik talepler tek tek değerlendirmeye alınabilecek.
Bununla birlikte, düzenleme doğrudan silah satışına onay verildiği anlamına gelmiyor. Bundan sonraki süreçte her başvurunun ABD mevzuatı ve lisanslama kriterleri doğrultusunda ayrıca değerlendirilmesi gerekecek.