Nöbetçi Eczaneler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın cömert ev sahipliğinde başkentte gerçekleştirilen tarihi 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, yayımlanan sismik sonuç bildirisiyle resmen sona erdi. İttifakın 5’inci maddesine yönelik sarsılmaz bağlılığın teyit edildiği zirvede, 50 milyar doları aşan dev tedarik anlaşmaları ve Ukrayna’ya 70 milyar avroluk dev destek bütçesi açıklandı. Zirve marjında kameraların karşısına geçen ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın jeopolitik dengeleri sarsacak açıklamaları küresel basında geniş yankı uyandırdı.
ANKARA‘DA TARİHİ NATO 3.0 DEKLARASYONU YAYIMLANDI
Küresel savunma ve caydırıcılık stratejilerinin yeniden yazıldığı 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, iki günlük yoğun diplomasi trafiğinin ardından yayımlanan kapsamlı sonuç bildirisiyle nihayete erdi. Ankara Zirvesi Sonuç Bildirisi’nde, transatlantik bağın ve ittifakın kolektif savunma omurgası olan 5’inci maddenin sarsılmaz niteliği en üst düzeyde teyit edildi.
Bildiride, 1 milyar vatandaşın özgürlük ve güvenliğini koruma kararlılığı vurgulanırken, uzay ve siber unsurlarla desteklenen nükleer ile konvansiyonel füze savunma sistemlerinin modernize edileceği aktarıldı. “NATO 3.0” konsepti çerçevesinde, müttefiklerin savunma sanayisindeki ticari engelleri kaldırma taahhüdü verilirken, yapay zeka modelleriyle entegre bir “transatlantik muharebe bulutu” geliştirileceği resmen ilan edildi.
50 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMA VE UKRAYNA’YA DEV BÜTÇE
Ankara’daki Savunma Sanayi Forumu’nun meyvelerini verdiğini açıklayan müttefikler, sadece bir günde 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmalarına imza attı. Ayrıca önümüzdeki 5 yıl içinde yenilikçi ve inovatif teknolojilere 40 milyar dolarlık doğrudan yatırım yapılması kararlaştırıldı.
Rusya-Ukrayna savaşına yönelik sarsılmaz desteğin sürdürüleceği belirtilen bildiride, Ukrayna’nın savunması için 2026 yılı kapsamında 70 milyar avro askeri teçhizat ve eğitim bütçesi taahhüt edildi. Bu desteğin 2027 yılında da en az aynı seviyede korunacağı egemen bir sözleşme olarak imza altına alındı. Bölgesel krizlerde ise İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yinelenerek, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı çağrısı yapıldı.
ERDOĞAN: “2030’DAN ÖNCE YÜZDE 5 HEDEFİNE ULAŞACAĞIZ”
Cumhurbaşkanlığı Sergi Salonu’nda müttefik liderlere hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin savunma sanayisindeki devrim niteliğindeki atılımlarını ve bütçe planlamalarını paylaştı. Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesinde dünyada ilk 10 ülke arasında yer aldığını hatırlatan Erdoğan, şu kritik kurumsal mesajları verdi:
“Türkiye olarak 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık. Güvenlik ve dayanıklılık harcamalarında ise şimdiden yüzde 1,5 bütçe payına ulaştık. Böylece yüzde 5 hedefine, Lahey’de belirlenen 2035 yılından 5 sene önce, yani 2030’dan önce erişmeyi hedefliyoruz. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin tamamına yakınını süresinden önce karşılayacağız. Çelik Kubbe projelerimize 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. Ayrıca İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO’ya akredite etmeyi temenni ediyoruz.”
AB ÜYESİ ÜLKELERE SUNİ BÖLÜNME UYARISI
Konuşmasında Avrupa Birliği (AB) üyesi müttefiklere de net bir dille seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, savunma alanındaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğinin altını çizdi. Erdoğan, “Kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenirken İttifak’ın bütünlüğünü zayıflatabilecek tasarruflardan kaçınmalıyız. AB’nin çabalarında azami fayda, NATO’yla gereksiz tekrarlardan kaçınılmasıyla mümkündür. Birlik üyesi olmayan müttefiklerin dışlanması, kısıtlı kaynakların boşa sarf edilmesine ve Avrupa’da hiç arzu etmediğimiz bir suni bölünmeye yol açacaktır” uyarısında bulundu.
Orta Doğu’da kalıcı barışın anahtarının iki devletli çözüm olduğunu ve Gazze ile Lübnan’da sükunetin sağlanması gerektiğini belirten Erdoğan; Türkiye’yi hedef alan füzelere karşı hava savunma bataryası konuşlandıran ABD, İspanya, Almanya ve İtalya’ya teşekkür etti.
TRUMP: “İRAN ANLAŞMASI BENİM İÇİN TAMAMEN BİTTİ”
Zirve öncesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump ise basın mensuplarının sorularını yanıtlarken zehir zemberek açıklamalarda bulundu. İran ile yapılan nükleer müzakerelere değinen Trump, “Benim için bitti. Artık İranlılarla anlaşmak istemiyorum. Bunlar hasta insanlar, dolandırıcılık yapıyorlar. Eğer nükleer silahları olsaydı bunu kullanırlardı. Ben artık bu insanlarla vakit kaydetmek istemiyorum” dedi.
NATO ittifakına yönelik de sert eleştirilerini sürdüren Trump, terör sponsoru İran konusunda bazı müttefiklerin kendilerine yardım etmediğini belirterek, “NATO bizi hayal kırıklığına uğrattı. İspanya NATO’da çok kötü bir ortak, hiçbir şeye katılım göstermiyorlar. İspanya ile bütün ticareti kesmeyi dahi düşünüyorum. İtalya ve İngiltere de saldırılarımız esnasında bize çok kötü davrandı. Dolayısıyla artık onları sırtımızda taşımamalıyız” ifadelerini kullandı.
TRUMP’TAN ERDOĞAN’A ÖVGÜ: “ERDOĞAN’I SEVİYORUM”
Konuşmasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a olan sevgisini ve saygısını açıkça dile getiren Donald Trump, “Erdoğan’ı seviyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Netanyahu, Türkiye’yi karalamak için sözler sarf ediyor. Dün Türkiye hakkında kötü şeyler söyledi. Erdoğan’la konuştum, İsrail’i, Bibi’yi çok sevmiyor” dedi. Trump ayrıca, Türkiye’nin çok güçlü bir orduya sahip olduğunu ve F-35 savaş uçaklarını almak istediğini de sözlerine ekledi.
RUTTE: “AVRUPA’YI TEK BİR GÜÇ PLATFORMU OLARAK GÖRÜN”
Trump’ın müttefiklere yönelik sitemlerine yanıt veren NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise son iki yılda Kanada ve Avrupa ülkelerinin 250 milyar dolar ekstra yatırım yaptığını belirtti. Rutte, “Avrupa’daki hava üslerinden 5 bine yakın sorti yapıldı. Avrupa, ABD için büyük bir güç platformu. Lütfen Avrupa’yı ayrı ülkeler yerine ABD için güç üreten tek bir yapı olarak görün” diyerek uzlaşı çağrısı yaptı.
Rusya lideri Putin’in muharebe meydanında ayda 30-35 bin vatandaşını kaybederek çok kötü bir durumda olduğunu ifade eden Rutte, S-400 füzeleri konusunun ise ABD ile Türkiye arasında ikili bir mesele olduğunu ve iki ülkenin bu konuda ortak bir çalışma yürüttüğünü kaydetti.
LİDERLER TABLOYU İMZALADI VE ANKARA’DAN AYRILDI
Zirvenin kapanış seremonisinde liderler, geleneksel aile fotoğrafıyla oluşturulan tarihi tabloya imza attı. Ev sahibi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tabloya imzasını atan son isim oldu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da zirve sırasında Erdoğan ile yaptığı ayaküstü sohbetin samimi görüntülerini sosyal medya hesabından “Fransa’ya selamlar iletildi” notuyla paylaştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan zirve marjında ayrıca Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kritik ikili kabuller gerçekleştirdi.
Zirvenin tamamen bitmesiyle birlikte liderler başkentten ayrılmaya başladı. Kanada, İspanya, İtalya, Almanya, Danimarka heyetleri ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve Ukrayna Lideri Zelenskiy’i taşıyan uçaklar Esenboğa Havalimanı’ndan peş peşe kalkış yaptı. Genel Sekreter Mark Rutte ise özel jetle Ankara’dan ayrıldı. Rutte, bir sonraki NATO Zirvesi’nin Arnavutluk’ta düzenleneceğini ilan etti.