Nöbetçi Eczaneler
Küresel diplomasi tarihinin en kritik dönüm noktalarından biri yaşandı; Amerika Birlisik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasında yürütülen müzakereler resmi bir barış anlaşmasıyla sonuçlandı. ABD Başkanı Donald Trump deniz ablukasının kaldırıldığını ve Hürmüz Boğazı’nın ticarete açıldığını duyururken, İran kanadı imza töreninin 19 Haziran Cuma günü İsviçre’de yapılacağını deklare etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer’dan anlaşmaya yönelik peş peşe resmi açıklamalar geldi.
TRUMP RESMEN DUYURDU: “DÜNYANIN GEMİLERİ, MOTORLARINIZI ÇALIŞTIRIN”
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını belirtirken, sanal medya hesabı üzerinden küresel piyasaları ve enerji koridorlarını rahatlatan o tarihi duyuruyu yaptı. İran ile yürütülen diplomatik temasların başarıyla tamamlandığını belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:
“İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan barış anlaşması artık tamamen neticelenmiştir. Bu tarihi süreçte emeği geçen herkesi tebrik ederim! Alınan bu karar vesilesiyle, küresel ticaretin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama, engel olmaksızın sivil deniz trafiğine açılmasını ve aynı zamanda ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından uygulanan deniz ablukasının derhal kaldırılmasını resmen onaylıyorum. Dünyanın tüm ticaret gemileri, motorlarınızı çalıştırın! Petrol akışının yeniden serbestçe başlamasına izin verin.”
İRAN DIŞİŞLERİ DOĞRULADI: 60 GÜNLÜK KRİTİK SÜREÇ BAŞLIYOR
Anlaşmanın Tahran ayağından da jet hızında resmi doğrulama geldi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile her konuda mutabık kaldıklarını belirterek İslamabad Mutabakat Zaptı metninin eksiksiz olarak tamamlandığını bildirdi. İran resmi basınında geniş yer bulan açıklamaya göre, tarihi anlaşmanın resmi imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre’de iki ülke heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilecek.
Anlaşmanın detaylarına ve taahhütlere dikkat çeken Garibabadi, “İmza töreninin ardından 60 günlük çok kritik bir doğrulama süreci başlayacak. Bu süreçte ABD tarafının savaşı tamamen sona erdirmek, ablukayı hukuken kaldırmak ve dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmak konusundaki taahhütleri sahada doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler boyunca yaptırımların tamamen kaldırılması, nükleer programın geleceği ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi makro konular masada müzakere edilecek. Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki tüm askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verilecektir” dedi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de Lübnan vurgusunu yineleyerek, barış sürecindeki katkılarından dolayı arabulucu ortaklar Katar, Suudi Arabistan ve Türkiye’ye şükranlarını sundu.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN SABOTAJ UYARISI
Tarihi uzlaşmanın ilan edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sanal medya hesabı üzerinden dünya kamuoyuna seslenerek memnuniyetini dile getirdi ancak çok kritik bir uyarıda bulundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum. Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum. İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını önemle çiziyorum. Bu neticenin alınmasında müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan’a teşekkür ediyor, Katar ve Suudi Arabistan’ın diplomatik girişimlerini takdirle karşılıyorum. Türkiye olarak diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz.”
İNGİLTERE VE FRANSA’DAN HÜMÜZ BOĞAZI İÇİN GÖREV GÜCÜ ÇIKIŞI
Avrupa diplomasisi de Washington-Tahran hattındaki yumuşamayı yakından takip ediyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yazılı bir açıklama yayınlayarak barış adımını büyük bir memnuniyetle karşıladıklarını ilan etti. İngiltere’nin, İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönündeki katı ve değişmeyen tutumunu hatırlatan Starmer, deniz ticareti güvenliği için sorumluluk almaya hazır olduklarını bildirdi.
Starmer, “Anlaşma, bölgesel istikrarı sağlamaya ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya doğru atılmış devasa bir adımdır. İngiltere olarak, deniz geçişlerinin güvenliği için Fransa ile birlikte bir süredir uluslararası bir görev gücü oluşturma çabalarına liderlik ediyorduk. Eğer uluslararası camiadan Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak adına resmi bir talep gelirse, İngiliz askeri unsurları orada görev yapmaya tamamen hazırdır” diyerek Batı ittifakının bölgedeki yeni askeri pozisyonunun sinyalini verdi.