Küresel piyasaları ve Orta Doğu coğrafyasını sarsan ABD-İran askeri çatışmasında tarihi bir dönüm noktası yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah sahibi olmama şartını kabul ettiğini belirterek, “Bugün İran ile savaşı bitirdik” müjdesini verdi. Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, nihai metnin hazırlandığını ve önümüzdeki günlerde Avrupa‘da dev bir imza töreni düzenleneceğini duyurdu. Trump ayrıca liderlerle yaptığı görüşmelere değinerek, “Cumhurbaşkanı Erdoğan harikaydı” ifadelerini kullandı.
BURT JONES MİTİNGİNDE İLK SİNYAL: “AMACIMIZIN YÜZDE 95’İ BUYDU”
Orta Doğu’da füzelerin ve kamikaze İHA’ların havada uçuştuğu sıcak savaş dönemi, diplomasi masasının zaferiyle neticelendi. ABD Başkanı Donald Trump, Georgia valiliği için yarışan yakın siyasi müttefiki Burt Jones’un telefon üzerinden gerçekleştirilen geniş katılımlı mitingine sürpriz bir şekilde bağlandı. Mitingde Amerikan seçmenlerine ve dünya kamuoyuna seslenen Trump, günlerdir süren askeri gerilimi tamamen bitiren o tarihi açıklamayı yaptı.
Trump, telefon mitingindeki coşkulu konuşmasında, “Duydunuz mu bilmiyorum ama bugün İran ile savaşı resmen bitirdik. Bizim en çok ısrarcı olduğumuz konuya razı oldular ve hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmayacaklarını taahhüt ettiler. Bizim tüm amacımız buydu. Operasyonlarımızın ve baskımızın yüzde 95’lik hedefi zaten bu sonucu almaktı” diyerek uzlaşmanın ilk resmi sinyalini verdi.
BEYAZ SARAY’DA BASIN TOPLANTISI: “İMZA TÖRENİ AVRUPA’DA OLABİLİR”
Telefon mitinginin hemen ardından Beyaz Saray’da gazetecilerin karşısına geçen ABD Başkanı Donald Trump, sıcak gündeme dair çok daha çarpıcı detaylar paylaştı. İran ile yürütülen arka kapı diplomasisinde uzlaşıya vardıklarını ve silahların sustuğunu belirten Trump, sürecin hukuki boyutuna geçildiğini aktardı.
Anlaşma belgesinin son halinin yazım sürecinde olduklarını ifade eden Trump, “Belgelerin kuruşu kuruşuna son halinin hazırlanması aşamasındayız. Bu yasal süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamen tamamlanacak. Ardından büyük bir imza töreni düzenleyeceğiz; bu tören büyük ihtimalle Avrupa’da tarafsız bir noktada gerçekleştirilecek” diye konuştu. Gazetecilerin, “İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney bu anlaşmayı bizzat onayladı mı?” sorusuna ise Trump, “Benim aldığım istihbarata ve anladığıma göre evet, onayladı” yanıtını verdi.
“CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN HARİKAYDI, PETROL FİYATLARI DÜŞECEK”
Tarihi uzlaşmanın ardından bölge ülkelerinin liderleriyle çok yönlü telefon diplomasisi yürüttüğünü belirten Donald Trump, Türkiye’nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın süreçteki rolünü öve öve bitiremedi. Trump, dünya siyasetine damga vuracak konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Az önce İsrail Başbakanı Netanyahu ile çok verimli bir görüşme gerçekleştirdim. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Bahreyn ve Kuveyt gibi bölge ülkelerinin liderleriyle de temas kurdum. Türkiye ile de detaylıca görüşeceğiz. Bu süreçte Cumhurbaşkanı Erdoğan gerçekten harikaydı, çok büyük katkı sundu. Pakistan da muhteşem bir duruş sergiledi. Kısacası tüm Orta Doğu şu an çok mutlu. Hatta Orta Doğu’nun ötesindeki coğrafyalar da bu barıştan ötürü büyük sevinç yaşıyor. Deniz ticareti açısından kritik öneme sahip olan Boğaz (Hürmüz), anlaşma resmen imzalanır imzalanmaz sivil gemilerin geçişine açılacak.”
ABD ABLUKAYI KALDIRIYOR, ABD’NİN 250. YILI KUTLANACAK
Gazetecilerin “Anlaşma karşılığında İran ne kazanacak?” sorusuna net bir yanıt veren Trump, “Anlaşmanın resmi bir parçası olarak, imzalar atıldığı an ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı tüm ekonomik ve askeri ablukayı tamamen kaldıracağım. Bunun küresel piyasalara etkisini çok hızlı göreceksiniz ve petrol fiyatlarının hızla düştüğünü izleyeceksiniz” dedi. İran’ın nükleer silah geliştirme hedefinden kesin olarak vazgeçtiğini bir kez daha vurgulayan Trump, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar, bunu resmi metinde kabul ettiler” dedi.
Öte yandan Trump, bu hafta sonu Washington’da düzenlenecek olan ABD’nin 250’nci kuruluş yıl dönümü (çeyrek milenyum) kutlamalarını yakından takip etmek ve başkentteki törenleri yönetmek adına kentte kalacağını, bu sebeple Avrupa’da yapılması planlanan olası imza törenine kendi yerine Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılabileceğini sözlerine ekledi.