Hakan Fidan’dan İstanbul’da Barış Diplomasisi: Küresel Çatışmalar ve Arabuluculuk Masada

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı’nın açılışında yaptığı konuşmada, dünyada giderek artan silahlı çatışmaların insani sonuçlarına dikkat çekti. Birleşmiş Milletler verilerine atıfta bulunan Fidan, dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin çatışmalardan etkilenen bölgelerde yaşadığını, her 12 dakikada bir sivilin hayatını kaybettiğini söyledi. Türkiye’nin diyalog, sürdürülebilir arabuluculuk ve bölgesel sahiplik ilkelerini esas aldığını vurgulayan Fidan, İstanbul’da düzenlenen R4 ve R4+E3 toplantıları kapsamında da yoğun diplomatik temaslarda bulundu.

Türkiye‘nin uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümüne yönelik diplomatik girişimleri, İstanbul’da gerçekleştirilen üst düzey toplantılarda ele alındı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde 23-24 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenen 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı, farklı ülkelerden diplomatları, uluslararası kuruluş temsilcilerini ve çatışma çözümü uzmanlarını bir araya getirdi.

“Barış İçin Ortaklıklar ve Yeni Perspektifler: Değişen Dünyada Arabuluculuk” temasıyla gerçekleştirilen konferansın açılış programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in video mesajlarına yer verildi.

Programın açılış konuşmasını yapan Bakan Fidan, küresel güvenlik ortamındaki değişimleri, çatışmaların insani maliyetini ve Türkiye’nin arabuluculuk alanındaki yaklaşımını değerlendirdi.

FİDAN: HER 12 DAKİKADA BİR SİVİL HAYATINI KAYBEDİYOR

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, konuşmasında son yıllarda dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çatışmaların uluslararası güvenlik sistemini ciddi biçimde etkilediğini belirtti.

Çatışmaların yalnızca doğrudan taraf olan ülkelerle sınırlı kalmadığını, uluslararası ticaret ve deniz taşımacılığı güzergâhlarına da yansıdığını ifade etti.

Birleşmiş Milletlerin tahminlerine atıfta bulunan Fidan, dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin çatışma bölgelerinde yaşadığını söyledi.

Silahlı çatışmalar nedeniyle her 12 dakikada bir sivilin yaşamını yitirdiğini belirten Bakan Fidan, zorla yerinden edilenlerin sayısının 100 milyonu aştığını ve bu kişilerin yaklaşık yüzde 40’ını çocukların oluşturduğunu dile getirdi.

Fidan, çatışmaların insani sonuçlarının giderek ağırlaştığını vurguladı.

GAZZE VE BATI ŞERİA İÇİN İNSANİ YARDIM ÇAĞRISI

Konuşmasında Filistin’deki gelişmelere geniş yer ayıran Hakan Fidan, Gazze ve Batı Şeria’da yaşananların uluslararası toplum açısından ciddi bir sınama oluşturduğunu söyledi.

İsrail’in ateşkes ihlallerine yönelik eleştirilerini dile getiren Fidan, bu durumun uluslararası kurumlara duyulan güveni zayıflattığını savundu.

Bölgede sivillerin korunması ve insani yardımın kesintisiz ulaştırılması gerektiğini belirten Bakan Fidan, özellikle çocukların güvenliğinin öncelikli konular arasında bulunması gerektiğini ifade etti.

Fidan, Filistin meselesinde kalıcı çözümün adil ve siyasi bir süreçle mümkün olabileceğini vurguladı.

ARABULUCULUK İÇİN ÜÇ TEMEL İLKE

Hakan Fidan, küresel krizlerin çözümünde Türkiye’nin benimsediği yaklaşımı üç temel ilke üzerinden açıkladı.

Bu ilkeleri samimi diyalog, sürdürülebilir arabuluculuk ve bölgesel sahiplik olarak sıralayan Bakan Fidan, tarafların karşılıklı güven oluşturmasının kalıcı barış açısından belirleyici olduğunu söyledi.

Uluslararası kuralların tutarlı biçimde uygulanmamasının kurumların meşruiyetini zayıflattığını belirten Fidan, arabuluculuk süreçlerinde güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Anlaşmazlık yaşayan tarafların müzakerelere kendi iradeleriyle katılmasının önemine dikkat çeken Fidan, kapsayıcı ve sonuç odaklı diplomatik temasların sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

LİBYA’DAKİ SİYASİ ÇÖZÜM SÜRECİNİ DEĞERLENDİRDİ

Dışişleri Bakanı Fidan, Türkiye’nin Libya’da yürüttüğü diplomatik temasları arabuluculuk yaklaşımına örnek gösterdi.

Libya’daki farklı taraflarla iletişim kanallarının açık tutulmasına önem verdiklerini belirten Fidan, ülkenin geleceğine ilişkin çözümün Libyalıların katılımıyla şekillenmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin doğu ve batıdaki aktörlerle ve uluslararası ortaklarla görüşmelerini sürdürdüğünü ifade eden Bakan Fidan, kapsayıcı diyaloğun kalıcı siyasi uzlaşma için gerekli olduğunu vurguladı.

Libya’da istikrarlı bir siyasi yapıya ulaşılmasının mümkün olduğuna ilişkin beklentisini paylaşan Fidan, çözüm sürecinin ilgili tarafların sahiplenmesiyle ilerleyebileceğini belirtti.

RUSYA-UKRAYNA VE AFRİKA’DAKİ ARABULUCULUK ÇALIŞMALARI

Bakan Fidan, çatışmaların çözümünde tek bir yöntemin bütün krizlere uygulanamayacağını söyledi.

Her anlaşmazlığın kendine özgü tarihsel koşulları ve aktörleri bulunduğunu belirten Fidan, bu nedenle diplomatik süreçlerin sabır ve esneklik gerektirdiğini ifade etti.

Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasında yürüttüğü temasları, Karadeniz Tahıl Girişimi’ni ve Somali ile Etiyopya arasındaki Ankara Süreci’ni örnek gösterdi.

Fidan, taraflar arasında görüşmelerin sürdürülmesinin, kapsamlı bir anlaşmaya hemen ulaşılamayan durumlarda bile somut sonuçlar sağlayabileceğini belirtti.

Diplomatik iletişimin kesintiye uğramamasının, gelecekteki daha geniş uzlaşmalar için zemin oluşturduğunu vurguladı.

KALICI ÇÖZÜMLERDE BÖLGESEL SAHİPLİK VURGUSU

Hakan Fidan, anlaşmazlıkların çözümünde bölge ülkelerinin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Dışarıdan hazırlanan ve tarafların yeterince benimsemediği çözüm modellerinin kalıcı sonuç üretmekte zorlanabileceğine dikkat çekti.

Bölgesel aktörlerin kendi güvenlik ve istikrar sorunlarına yönelik süreçleri sahiplenmesinin önemini anlatan Fidan, Balkan Barış Platformu ve bölgesel güvenlik girişimlerini bu yaklaşımla ilişkilendirdi.

Uluslararası kuruluşların, sivil toplumun, üniversitelerin ve özel sektörün de arabuluculuk çalışmalarına katkı sunabileceğini belirtti.

Fidan, farklı kurumların bilgi ve tecrübelerinin bir araya getirilmesinin daha kapsayıcı çözüm yöntemlerinin geliştirilmesine yardımcı olacağını ifade etti.

İSTANBUL’DA R4 VE R4+E3 TOPLANTILARI

Arabuluculuk Konferansı ile eş zamanlı olarak İstanbul’da bölgesel ve uluslararası diplomasi toplantıları da gerçekleştirildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na ev sahipliği yaptı.

Ayrıca R4 ülkeleri ile Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’yı bir araya getiren R4+E3 formatında görüşmeler düzenlendi.

Türkiye’nin girişimiyle ilk kez bu formatta bir araya gelen ülkelerin toplantılarında Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Yemen bağlantılı bölgesel sorunlar ve Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik çözüm arayışlarının değerlendirilmesi öngörüldü.

Toplantılar, farklı bölgesel aktörler arasında iş birliği ve koordinasyon imkânlarının görüşülmesi açısından yeni bir diplomatik platform oluşturdu.

HAKAN FİDAN’DAN MEVKİDAŞLARIYLA İKİLİ GÖRÜŞMELER

Hakan Fidan, İstanbul‘daki diplomatik program kapsamında çeşitli ülkelerin dışişleri bakanlarıyla ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.

R4+E3 toplantısı öncesinde Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband ile bir araya geldi.

Fransa Avrupa ve Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile de toplantılar kapsamında görüşen Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ile ikili temas gerçekleştirdi.

Fidan ayrıca 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı çerçevesinde Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Ağabekyan Şahin ile görüştü.

Görüşmelere ilişkin paylaşılan ilk bilgilerde tarafların bir araya geldiği doğrulanırken bütün temasların ayrıntılı gündem ve sonuçlarına ilişkin kapsamlı açıklama yapılmadı.

KONFERANSA 200’E YAKIN KATILIMCI

İstanbul Arabuluculuk Konferansı, bakan düzeyindeki katılımcıların yanı sıra uluslararası kuruluşlardan üst düzey temsilcileri de ağırlıyor.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Körfez İşbirliği Konseyi dahil çeşitli kuruluşların temsilcileri konferans programında yer aldı.

Dünyanın farklı bölgelerinden yaklaşık 200 üst düzey yetkili, diplomat, uzman, akademisyen ve düşünce kuruluşu temsilcisi konferansa katıldı.

İki gün sürecek programda, çatışmaların barışçıl yollarla çözümü için yeni iş birliği yöntemlerinin ele alınması ve arabuluculuk kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.

TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK DİPLOMASİSİ

Türkiye, diplomasi alanında yürüttüğü arabuluculuk girişimlerini uluslararası platformlarda geliştirmeye devam ediyor.

2012 yılından bu yana düzenlenen İstanbul Arabuluculuk Konferansı, anlaşmazlıkların barışçıl yöntemlerle çözümüne yönelik deneyimlerin paylaşılmasını amaçlıyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İstanbul’daki toplantının ülkeler ve uluslararası kuruluşlar arasında ortak çalışma alanlarının geliştirilmesine katkı sunmasını beklediklerini belirtti.

Arabuluculuğun taraflardan birinin kazanması veya kaybetmesi üzerine kurulu olmadığını ifade eden Fidan, temel amacın ortak çözüm zemini oluşturmak olduğunu vurguladı.

İstanbul’da 23-24 Ekim tarihlerinde düzenlenen Arabuluculuk Konferansı ve R4 ile R4+E3 toplantıları, Türkiye’nin farklı bölgesel krizlere ilişkin diplomatik girişimlerinin ele alındığı yoğun bir görüşme programına sahne oldu. Hakan Fidan, barışçıl çözüm süreçlerinde diyalog kanallarının açık tutulmasının ve uluslararası güvenin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı (DHA)