Prof. Dr. Halim Orta, Trakya’da ilkbahar yağışlarıyla birlikte ayçiçeğinde ova ortalaması olan 150-200 kilogramlık verimin hedeflendiğini açıkladı; ancak genç nüfus ve maliyet krizine karşı uyardı.
Türkiye’nin bitkisel yağ ihtiyacının çok büyük bir kısmını tek başına sırtlayan Trakya bölgesinde, üreticilerin “sarı gelin” olarak adlandırdığı ayçiçeğinde hareketli günler yaşanıyor. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta, bu ilkbahar döneminde düşen can suyu niteliğindeki yağışların, son iki yıldır aşırı kuraklık nedeniyle yüzde 50’ye varan ürün kayıpları yaşayan çiftçiye derin bir nefes aldırdığını belirtti. Prof. Dr. Orta, bitki çıkışlarının homojen ilerlediğini ifade ederek dönüm başına 150-200 kilogramlık ova ortalamasına yakın bir verim beklediklerini müjdeledi.
Geçtiğimiz iki sezon boyunca küresel iklim değişikliği ve kavurucu yaz sıcaklarının vurduğu Trakya ovasında, bu yıl tarımsal kuraklık riski ciddi oranda azaldı. Kuraklık dalgası nedeniyle büyük zarar eden ve bu yüzden arazilerinin neredeyse yarısında ayçiçeğinden vazgeçip kanola bitkisine yönelen Trakya çiftçisi, bahar yağışlarıyla yeniden umutlandı.
Prof. Dr. Halim Orta, ayçiçeği üretiminde rekolteyi belirleyen en kritik aşamalardan birinin “homojen çimlenme ve çıkış” dönemi olduğunu vurguladı. Sahadaki bitki boylarının eşit düzeyde büyümesinin, her bir çiçeğin güneş enerjisinden ve topraktaki nemden eşit oranda faydalanmasını sağladığını belirten Orta, bu yıl tarlalarda bu dengenin yakalandığını aktardı.
Haziran Sonundaki Çöl Sıcakları Kritik Eşik
Hububatta (buğday) çiçeklenme döneminin mevcut nem sayesinde stressiz ve verimli geçtiğini belirten Prof. Dr. Halim Orta, ayçiçeği üreticisini bekleyen kritik döneme dair şu uyarılarda bulundu:
“Ayçiçeği bitkisi haziran sonlarına doğru çiçeklenme fazına gelecektir. İklim bilimcilerin son günlerde dikkat çektiği ani çöl sıcakları dalgası, tam bu çiçeklenme evresine denk gelirse bitki üzerinde risk oluşturabilir. Çünkü bitkilerin suya en hassas olduğu dönem bu dönemdir. Eğer hububat hasadının hemen ardından, haziran sonu veya temmuz başında kazasız belasız bir iki lokal yağış yakalayabilirsek, Trakya genelinde dönüm başına 200 kilogramlık yüksek verimleri rahatlıkla görmeyi umut ediyoruz.”
Tarımda Çift Kriz: Genç Nüfus Sanayiye Kaçıyor, Girdiler El Yakıyor
Trakya’nın kuru koşullarda tarımı mümkün kılan yapısıyla Türkiye’nin tarımsal üretim sigortası olduğunu ifade eden Prof. Dr. Orta, bölge tarımını tehdit eden sosyo-ekonomik yapısal sorunlara da dikkat çekti. Sanayileşmenin ve yerleşim alanlarının tarım toprakları üzerinde kurduğu baskının yanı sıra, ciddi bir kalifiye iş gücü krizinin yaşandığını söyleyen Orta, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Tarımda mekanizasyon ve teknoloji gelişti ancak bu ileri teknolojiyi kullanacak genç nüfusumuz artık tarımı tercih etmiyor. Bölgedeki ahırlar, ağıllar ve tarlalar boşaldı; üretken yaştaki gençlerimiz fabrikalarda çalışmayı seçiyor. Bunun yanı sıra, bölgeyi etkileyen savaş konjonktürü nedeniyle gübre fiyatlarında yüzde 300’leri, tarım ilaçlarında ise yüzde 150’leri bulan fahiş girdi maliyeti artışları çiftçiyi köşeye sıkıştırdı. Hükümet tarafından açıklanacak alım fiyatlarında yüzde 10-20 gibi düşük artışlar yapılması, maliyetler karşısında üretimi imkansız hale getirebilir. Üreticinin acilen güçlü ekonomik desteklerle, ilaç ve gübre sübvansiyonlarıyla desteklenmesi şarttır.”